12 Haziran 2026
Sayın Murat Kurum
COP31 Başkanı (Türkiye)
Sayın Chris Bowen
COP31 Müzakereler Başkanı (Avustralya)
Türkiye ve Avustralya genelinde geniş ve çeşitli kesimleri temsil eden sivil toplum kuruluşları olarak, COP31 için ortak bir vizyonla ve bu kritik dönemde küresel iklim kriziyle mücadelede iddialı ve kapsayıcı liderlik çağrısıyla size ulaşmaktayız.
Dünyanın ihtiyaç duyduğu ilerlemeyi sağlamak
COP 31 kapsamında Türkiye, Avustralya ve Pasifik ülkeleri ortaklığı benzersiz bir fırsat sunmaktadır. Türkiye ve Avustralya, daha temiz bir geleceğe doğru ilerleme taahhütlerine rağmen fosil yakıtlara yüksek ölçüde bağımlı ekonomilerdir. İklim krizinin etkileri karşısında son derece kırılgan olan Pasifik ülkeleri ise uzun bir iklim liderliği geçmişine sahiptirler. Bu ortaklık, üyelerin, birbirlerinin güçlü yönlerinden yararlanması ve kararlı diplomasiyle desteklenen iddialı bir vizyonla, içinde bulunduğumuz dönemin gerektirdiği atılımları gerçekleştirebilecektir. Bu kapsamda COP31 aşağıda sıralanan alanlarda ilerleme sağlamalıdır:
İklim krizini kaynağında durdurmak
Her şeyden önce COP31, küresel ısınmayı topluluklar, ekosistemler ve ekonomilerin varlığını sürdürülebilmeleri için kritik eşik olan 1,5°C ile sınırlama hedefini canlı tutmaya odaklanmalıdır. Bu da öncelikle iklim krizinin bir numaralı nedeni olan kömür, petrol ve gazı ele almayı gerektirir. COP 31; COP30, Santa Marta Konferansı ve Brezilya Başkanlığı yol haritası girişiminin getirdiği güçlü ivmeden faydalanarak “uygulama dönemini” hayata geçirmeli ve COP28’de verilen fosil yakıtlardan adil, düzenli ve eşitlikçi bir geçiş taahhüdünü yerine getirme sürecini hızlandırmalıdır. Ayrıca 2030’a kadar ormansızlaşmanın ve ekosistem tahribatının durdurulması ve tersine çevrilmesi hedefine yönelik somut ilerleme sağlanmalıdır.
Toplulukların gelişimini desteklemek
İklim eylemi hakları gözetmeli, adaleti sağlamalı ve herkes için fayda üretmelidir. COP30, dönüm noktası niteliğinde bir kararla Adil Geçiş Mekanizması’nı oluşturmuştur. COP31 bu yeni mekanizmayı finansman, zaman çizelgesi ve nasıl işleyeceğine dair somut detaylarla hayata geçirmelidir. Bu süreç, COP30’un 2/CMA.7 sayılı kararı ile uyumlu, güçlü çevresel ve sosyal güvencelerle yönlendirilmelidir. Bu kapsamda, “insan hakları, temiz, sağlıklı ve sürdürülebilir bir çevre hakkı, sağlık hakkı, Yerli Halkların hakları, yerel topluluklar, göçmenler, çocuklar, engelliler ve kırılgan durumdaki bireylerin hakları, kalkınma hakkı, ayrıca toplumsal cinsiyet eşitliği, kadınların güçlendirilmesi ve kuşaklar arası adalet” gözetilmelidir.
Ayrıca, Yerli Halkların kendi kaderini tayin ve özgür, önceden ve bilgilendirilmiş rıza haklarının bireysel ve kolektif düzeyde güvence altına alınması gerekmektedir.
Finansmanı en çok ihtiyaç duyulan alanlarda ölçeklendirmek
İklim eyleminin tüm ayaklarında (azaltım, uyum ve kayıp-zarar) ilerleme, ülkeler arasında yeterli ve erişilebilir finansman akışına bağlıdır. COP31 uluslararası iklim finansmanında bir sıçrama sağlamalıdır. Buna gelişmiş ülkelerin yeni küresel iklim finansmanı hedefi kapsamındaki katkı planlarını açıklaması, kamu kaynaklı ve hibe temelli finansmanın artırılması ve büyük kirleticilerin bedel ödemesinin sağlanması dahildir.
Ulusal düzeyde örnek olmak
COP31’in liderliğini üstlenen Türkiye ve Avustralya hükümetlerini kendi sorumlulukları, kapasiteleri ve koşulları doğrultusunda ulusal taahhütlerini ve eylemlerini güçlendirerek örnek olmaya davet etmekteyiz. Bu yaklaşım, diğer hükümetleri de iddialarını artırmaya teşvik edecek, COP31’den güçlü küresel sonuçlar çıkma olasılığını artıracak ve aynı zamanda Türkiye ile Avustralya’nın enerji güvenliğini ve küresel enerji dönüşümünün sunduğu fırsatları en üst düzeye çıkarmasını sağlayacaktır.
Bu çerçevede, aşağıda sıralanan taahhüt ve eylemleri öneriyoruz:
Türkiye
- 1,5°C patikasıyla uyumlu iddialı bir Ulusal Katkı Beyanı (NDC) oluşturulmalıdır. Söz konusu beyan, artıştan azaltım yaklaşımı yerine bugünden itibaren emisyonları azaltacak biçimde bir mutlak azaltım hedefini içermelidir. Bunun yanı sıra, Türkiye’nin NDC’si, fosil yakıtlardan adil, düzenli ve eşitlikçi bir şekilde çıkışı sağlayacak bir strateji ve yol haritasıyla desteklenmelidir.
- Tüm yeni kömürlü termik santral yatırımlarına son verilmeli, işçileri ve yerel ekonomileri koruyan adil geçiş ilkelerine dayalı, kapsamlı ve zamana dayalı bir kömürden çıkış stratejisi benimsenmelidir.
- Yenilenebilir enerji yatırımları doğa ve sosyal adaletle uyumlu şekilde hızlandırılmalı, enerji tasarrufu ve verimliliği artırılmalıdır.
- İklim değişikliğinin etkilerine karşı dayanıklılığı artırmak için uyum politikaları güçlendirilmeli ve hızla uygulanmalıdır.
- İklim politikası yapımında çok taraflı ve katılımcı bir yönetişim modeli kurumsallaştırılmalıdır. Tüm iklim mevzuatı ve geçiş yol haritaları sivil toplum, yerel topluluklar ve kırılgan gruplarla şeffaf ve kapsayıcı diyalog yoluyla birlikte oluşturulmalıdır.
Avustralya
- 1,5°C hedefiyle uyumlu şekilde kömür ve gaz ihracatının aşamalı olarak sonlandırılmasını içeren, fosil yakıtlardan çıkış için ulusal bir yol haritası geliştirme taahhüdünde bulunulmalıdır. Bu kapsamda yeni projelerin derhal durdurulması, fosil yakıt talebinin azaltılması, arazi haklarının korunması ve Yerli Topluluklar için ekonomik geleceklerin güvence altına alınması gereklidir.
- Avustralya’nın başlıca enerji ticareti ortaklarıyla bölgesel enerji güvenliği, fosil yakıt ihracatından yenilenebilir enerjiye stratejik bir geçiş yapılarak güçlendirilmelidir. Bu süreç, karbon yakalama ve depolama gibi sahte çözümler hariç tutularak, koordineli ve karşılıklı fayda sağlayan bir fosil yakıt çıkışı çerçevesinde yürütülmelidir.
- Kayıp-zarar, uyum ve adil geçiş için özel fonlar içeren, beş yıl için 11 milyar Avustralya doları tutarında iddialı bir uluslararası iklim finansmanı taahhüdü verilmelidir. Bu taahhüt, STK’lar ve yerel sivil toplum kuruluşları için, toplumsal cinsiyeti gözeten ve çok yıla dayalı finansmanı da içermelidir.
- Ulusal uyum ve adil geçiş çabaları adil, hızlı ve kapsayıcı şekilde güçlendirilmeli ve Yerli Topluluklar için kendi kaderini tayin hakkına, kara ve okyanus haklarına dayalı özel bir fon oluşturulmalıdır.
- Paris Anlaşması kapsamındaki 1,5°C zorunluluğunu merkeze alan, Uluslararası Adalet Divanı’nın İklim Değişikliği Danışma Görüşü ve Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesi’nin İklim Değişikliği Danışma Görüşü ile güçlendirilen, ayrıca Pasifik’te Dayanıklı Kalkınma Çerçevesi ve Mavi Pasifik Kıtası için 2050 Stratejisi tarafından da desteklenen Boe Bölgesel Güvenlik Bildirgesi ve Tassiriki’nin Fosil Yakıtlardan Arındırılmış Pasifik Çağrısı vizyonu desteklenmelidir.
İddialı, adil ve kapsayıcı bir COP sağlamak
COP31 çok taraflı sisteme yönelik tehditlerin arttığı bir dönemde gerçekleşirken, aynı zamanda gelecekteki güvenlik ve refahımızın uluslararası iş birliğine her zamankinden daha fazla bağlı olduğu bir zamana denk gelmektedir.
Bu nedenle COP31 çok taraflı sürece olan güveni yeniden tesis etmelidir. Ayrıca, 2025 yılında Uluslararası Adalet Divanı’nın iklim değişikliği konusundaki tarihi danışma görüşünde ortaya konan yükümlülüklerin yerine getirilmesini sağlamaya odaklanmalı, bu sürecin yalnızca sözlerden ibaret olmadığını, eyleme dayandığını dünyaya göstermelidir.
Bu da Başkanlık ekibinin tarafsız bir kolaylaştırıcı olmasını, müzakerelerin bütünlüğünü korumasını, insan haklarını ve sivil toplum katılımını güvence altına almasını, Yerli Halkların ve yerel toplulukların taleplerini sahiplenmesini ve fosil yakıt etkisinden arındırılmış şeffaf ve kapsayıcı bir süreç yürütmesini gerektirir.
Ayrıca bu süreç, COP30–32 Başkanlıkları arasında iş birliği yaparak ortak vizyon ve ivme oluşturmayı ve Pre-COP ev sahibi olarak Pasifik ada ülkelerinin COP31 hedeflerinin şekillendirilmesinde merkezi rol oynamasını sağlamayı da içermelidir.
Liderliğiniz için teşekkür eder, COP31 müzakereleri ve Eylem Gündemi kapsamında iddialı, adil ve dönüştürücü sonuçların şekillendirilmesi için sivil toplum ortakları olarak bizimle etkileşim içinde olmanızı temenni ederiz.
Saygılarımızla,
Mektuba imza atan kuruluşlar
- Climate Network Türkiye – İklim Ağı
- Climate Action Network Australia
- 1 Million Women
- 350 Australia
- 350 Türkiye
- ActionAid Australia
- Adana Down Sendromu Derneği
- Advanced Pharmacy Australia
- ALMA
- Amnesty International Australia
- Anglican Overseas Aid
- Armaş Vakfı / Armaş Foundation
- Asians for Climate Solutions
- Australian Conservation Foundation
- Australian Council for International Development
- Australian Council of Social Service (ACOSS)
- Australian Environmental Grantmakers Network (AEGN)
- Australian Fair Trade and Investment Network
- Australian Federation of Medical Women
- Australian Marine Conservation Society
- Australian Religious Response to Climate Change
- Australian Youth Climate Coalition
- Australian, New Zealand and Asian Creative Arts Therapies Association AsArts Yje
- Bass Coast Climate Action Network
- Beyond Fossil Fuels
- Beyond Zero Emissions
- Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği
- Bushfire Survivors for Climate Action
- Climate Action Network Europe
- Caritas Australia
- Climate Action Monaro
- Climate Action Now Signs Incorporated
- Climate and Health Alliance
- Climate CATCH Lab, University of Melbourne
- Climate Justice Coalition Australia
- Comms Declare
- Darebin Climate Action Now
- Darling Downs Environment Council
- Doctors for the Environment Australia
- Doğa / BirdLife Türkiye
- ECOMIND
- Ekolojik Dönüşüm ve Sürdürülebilir Yaşam Derneği
- Environment Centre NT
- Friends of the Earth Australia
- GetUp!
- Global Mental Health Action Network COP31 Short-Term Action Group
- Greenpeace Australia Pacific
- Greenpeace Türkiye
- Gudanji For Country Aboriginal Corporation
- Hayata Destek Derneği / Support to Life
- Healthy Connection For All
- Healthy Futures
- HUDOTO Law, Nature and Society Foundation
- İklim Değişikliği Politika ve Araştırma Derneği
- İklim Öncüleri (Climate Pioneers)
- Indigenous Allied Health Australia
- International Women’s Development Agency (IWDA)
- Jubilee Australia Research Centre
- Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı (OXFAM KEDV)
- Lighter Footprints
- Mekanda Adalet Derneği (MAD – Center for Spatial Justice)
- Nillumbik Climate Action Team
- Oxfam Australia
- Peoples Climate Assembly
- Plan International Australia
- Planetary Health Equity Hothouse, Australian National University
- Psychology for a Safe Climate
- Queensland Conservation Council
- Results International (Australia)
- Roots & Shoots
- Sexual Health Quarters
- Sivil Toplum Geliştirme Merkezi Derneği (STGM)
- Solar Citizens
- Sustainable Economic and Finance Association (SEFiA)
- SUSTAINATIVE
- TEMA, Türkiye Erozyonla Mücadele, Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı
- Temiz Hava Hakkı Platformu (Right to Clean Air Platform) (Türkiye)
- The Australian Foundation for Wilderness (Wilderness Australia)
- The Australian Rainforest Conservation Society
- The Climate Reality Project Australia & Pacific
- The Federation of the Women Associations in Turkiye
- The Wilderness Society
- Türetim Ekonomisi Derneği
- Türkiye Üçüncü Sektör Vakfı (TÜSEV)
- Uluslararası Af Örgütü Türkiye Şubesi (Amnesty International Türkiye)
- Urban.koop: Kent Çalışmaları Kooperatifi
- Van Çevre Tarihi Eserleri Koruma Araştırma Ve Geliştirme Derneği
- Vote Earth Now
- Women’s Environmental Leadership Australia
- WWF-Australia
- WWF-Türkiye (Doğal Hayatı Koruma Vakfı)
- Yarra Climate Action Now
- Yeşil Düşünce Derneği / Green Thought Association
- YUVA
- Yuvam Dünya Derneği
